TS. Lê Linh Lương
Phó Viện trưởng Viện Công nghệ Blockchain và Trí tuệ nhân tạo ABAII
Khép lại năm 2025, Viện Công nghệ Blockchain và Trí tuệ nhân tạo ABAII ghi dấu ấn là đơn vị tiên phong “bình dân hóa” công nghệ, đưa Blockchain và AI từ khái niệm học thuật trở thành công cụ lao động thực tiễn cho hơn 10.000 học viên trên khắp cả nước, đồng thời đặt nền móng cho chiến lược phát triển dài hạn trong năm 2026.
Bứt phá từ nắm bắt nhu cầu thực
Nhu cầu học tập về AI và Blockchain tại Việt Nam đang gia tăng nhanh chóng, phản ánh rõ xu hướng chuyển dịch sang mô hình kinh tế dựa trên dữ liệu và công nghệ số. Trước làn sóng này, việc nắm bắt đúng nhu cầu của thị trường và chuyển hóa thành các chương trình đào tạo có tính ứng dụng cao trở thành yếu tố then chốt.
Theo báo cáo của Amazon Web Services (AWS) năm 2025, có tới 61% doanh nghiệp tại Việt Nam ghi nhận tăng trưởng doanh thu sau khi tích hợp AI vào vận hành, trong khi 55% doanh nghiệp cho biết đang thiếu nhân sự có khả năng phân tích dữ liệu và ứng dụng AI trong công việc hằng ngày. Khoảng trống này không chỉ tạo áp lực lớn đối với thị trường lao động, mà còn đặt ra yêu cầu về những đơn vị đào tạo có khả năng dẫn dắt và chuẩn hóa kỹ năng theo nhu cầu thực tiễn. Trong bối cảnh đó, Viện ABAII được định vị là một trong những đơn vị tiên phong trong đào tạo AI, Blockchain và tài sản mã hóa, đóng vai trò kết nối giữa đào tạo, doanh nghiệp và khu vực công.
Tại Viện ABAII, sự chuyển động này thể hiện rõ qua cơ cấu người học. Nếu trước đây phần lớn người học đến từ ngành công nghệ thông tin, thì nay tỷ trọng người học đến từ tài chính - ngân hàng, pháp lý, logistics, thương mại điện tử và khu vực công ngày càng lớn. Đáng chú ý, không chỉ sinh viên mà nhiều lao động trung niên cũng tham gia các khóa học kỹ năng số, cho thấy công nghệ đã trở thành yêu cầu bắt buộc trong môi trường lao động mới.
Chất lượng của lực lượng nhân lực hiện tại có nhiều điểm sáng. Trong các chương trình quốc tế như ACAMS, CompTIA hay EC-Council mà Viện ABAII phối hợp triển khai, người học Việt Nam thường đạt thành tích khá - giỏi so với khu vực. Khả năng tự học, tư duy logic và sự linh hoạt trong tiếp cận công nghệ là những ưu điểm nổi bật của người Việt.
Tuy nhiên, lực lượng chuyên sâu - những người có khả năng thiết kế mô hình AI, triển khai hợp đồng thông minh, vận hành hệ thống dữ liệu lớn hoặc quản trị sản phẩm công nghệ - vẫn còn hạn chế về số lượng. Đây là khoảng trống cần được lấp đầy để Việt Nam có thể đáp ứng các yêu cầu ngày càng cao của thị trường.
Khóa học “Ứng dụng Blockchain và Tài sản số trong ngành Tài chính - Ngân hàng” ngày 24/10/2025.
Một yếu tố gây khó khăn trong quá trình phát triển nguồn nhân lực là việc Việt Nam thiếu hệ sinh thái đào tạo chuẩn hóa, đặc biệt là các mô hình đào tạo gắn chặt với doanh nghiệp và cơ quan nhà nước. Điều này khiến người học dễ rơi vào tình trạng “hiểu công nghệ nhưng chưa đủ kỹ năng để triển khai”. Từ đó, Viện ABAII đưa ra giải pháp bằng mô hình hợp tác ba bên giữa nhà trường - doanh nghiệp - tổ chức chuyên môn, trong đó dữ liệu thật, tình huống thật và bài toán vận hành thật được đưa trực tiếp vào chương trình học. Mô hình này giúp người học hình dung rõ hơn cách AI và Blockchain được áp dụng trong thực tiễn và rút ngắn khoảng cách giữa đào tạo và nhu cầu lao động.
Trong dài hạn, Viện ABAII đặt kỳ vọng hình thành lực lượng “nhân lực kép”: vừa hiểu công nghệ vừa hiểu nghiệp vụ. Những người có thể vận dụng AI trong tài chính - ngân hàng, sử dụng Blockchain trong chuỗi cung ứng, hoặc áp dụng tự động hóa trong quản lý công sẽ trở thành lực lượng chủ chốt trong thời gian tới. Viện ABAII cũng kỳ vọng sẽ xuất hiện nhiều chuyên gia nghiên cứu, kỹ sư AI - Blockchain và nhà phát triển sản phẩm công nghệ tham gia vào các nhóm R&D trong nước và quốc tế.
Lớp nhân lực nền tảng cũng được chú trọng phát triển. Mục tiêu đào tạo 1 triệu người có kỹ năng Blockchain và AI cơ bản của Viện ABAII là một trong những chiến lược trọng điểm góp phần nâng cao năng suất lao động và thu hẹp khoảng cách kỹ năng số. Khi đa số người lao động nắm được kỹ năng AI căn bản, Việt Nam sẽ ở vị thế thuận lợi hơn để triển khai các mô hình kinh tế số và nâng cao năng lực cạnh tranh trong khu vực.
Nguồn nhân lực công nghệ tại Việt Nam đang ở giai đoạn chuyển mình mạnh mẽ, và những nỗ lực đào tạo của Viện ABAII đang đóng vai trò quan trọng trong quá trình đó. Với sự đồng hành của nhà trường, doanh nghiệp và các tổ chức chuyên môn, thế hệ nhân lực AI - Blockchain mới của Việt Nam được kỳ vọng sẽ góp phần thúc đẩy đổi mới sáng tạo và phát triển kinh tế số.
Tầm nhìn chiến lược trong giai đoạn mới
Đáng chú ý, không chỉ sinh viên mà nhiều lao động trung niên cũng tham gia các khóa học kỹ năng số, cho thấy công nghệ đã trở thành yêu cầu bắt buộc trong môi trường lao động mới.
Ở cấp độ chương trình, Viện ABAII tập trung phát triển các khóa học gắn với nhu cầu cụ thể của doanh nghiệp, bộ ngành và địa phương, theo hướng “ứng dụng trước, công nghệ sau”. Nội dung đào tạo được thiết kế nhằm giúp người học làm chủ kỹ năng vận hành hệ thống, xử lý dữ liệu và sử dụng AI trong công việc hàng ngày, đồng thời từng bước chuẩn hóa theo các tiêu chuẩn quốc tế thông qua hợp tác với những tổ chức như ACAMS, CompTIA, EC-Council hay PECB.
Song song với đó, Viện ABAII tiếp tục mở rộng các khóa đào tạo về ứng dụng AI trong doanh nghiệp, phân tích dữ liệu, tự động hóa quy trình và quản trị dữ liệu.
Đối với khu vực công, các chương trình giới thiệu và thử nghiệm ứng dụng AI phục vụ quản lý nhà nước và khai thác dữ liệu sẽ được đẩy mạnh, hướng tới nâng cao hiệu quả vận hành và chất lượng dịch vụ công.
Trong lĩnh vực tài sản mã hóa, Viện ABAII tiếp tục đẩy mạnh các khóa học online và offline về Blockchain và tài sản mã hóa, gắn với các nội dung trọng tâm như kiến thức cơ bản về Blockchain; cập nhật, phân tích khung pháp lý tài sản số; ứng dụng Blockchain trong tài chính - ngân hàng; nhận diện lừa đảo trong tài sản mã hóa…
Đặc biệt năm 2026, Viện ABAII có kế hoạch mở rộng đào tạo về truy vết tài sản mã hóa. Lộ trình đào tạo các khóa học được xây dựng theo mô hình liên thông từ cơ bản, nâng cao đến chuyên sâu, bắt đầu từ việc trang bị kiến thức nền tảng về Blockchain, cơ chế giao dịch và hệ thống ví, tiến tới làm chủ dòng tiền on-chain, hoạt động của sàn giao dịch tập trung - phi tập trung, cầu nối xuyên chuỗi và các công cụ truy vết phổ biến. Ở cấp độ chuyên sâu, chương trình tập trung phát triển tư duy truy vết, mô hình hóa và phân tích dòng tiền, phân cụm địa chỉ và xử lý các tình huống thực tế, hướng tới hình thành năng lực phân tích độc lập, phục vụ công tác quản trị rủi ro, tuân thủ và hỗ trợ cơ quan chức năng.
Việc mở rộng và nâng cấp chương trình ABAII Unitour sẽ tiếp tục được đẩy mạnh trong năm tới, hướng đến nhiều nhóm ngành như luật, logistics và thương mại. Nội dung Unitour được làm mới theo hướng đa ngành, tập trung vào các chủ đề ứng dụng AI trong tài chính - ngân hàng, Blockchain trong chuỗi cung ứng và nhận diện rủi ro tài sản mã hóa, qua đó giúp sinh viên tiếp cận công nghệ gắn liền với nhu cầu nghề nghiệp và thị trường lao động.
Để nâng cao chất lượng các khóa học, công tác phát triển đội ngũ giảng viên và chuyên gia là trụ cột quan trọng trong chiến lược 2026 của Viện ABAII. Hướng tới mục tiêu chuẩn hóa đội ngũ đào tạo theo khung năng lực nghề nghiệp và tăng cường kết nối quốc tế nhằm bảo đảm chất lượng giảng dạy và tính cập nhật của nội dung. Cùng với đó, nền tảng học trực tuyến MasterTeck tiếp tục giữ vai trò trung tâm, mở rộng hệ sinh thái khóa học về AI, Blockchain và an ninh mạng, hướng tới mục tiêu tiếp cận rộng rãi và liên thông với các chứng chỉ quốc tế.
Năm 2026 được xác định là giai đoạn chuyển từ xây nền tảng sang mở rộng và chuẩn hóa của Viện ABAII. Ba định hướng xuyên suốt gồm: Phổ cập AI, Blockchain, tài sản mã hóa tới người dân Việt Nam; Phát triển hệ sinh thái đào tạo theo chuẩn quốc tế; Tăng cường hợp tác - thử nghiệm ứng dụng thực tế, sẽ được Viện ABAII bám sát và triển khai xuyên suốt.
Trong dài hạn, Viện ABAII đặt mục tiêu trở thành trung tâm đào tạo và chuyển giao công nghệ uy tín của khu vực ASEAN, góp phần hình thành lực lượng nhân lực có kỹ năng AI và Blockchain vững vàng, phục vụ phát triển bền vững nền kinh tế số Việt Nam./.