Trong giai đoạn 2020–2024, các định chế tài chính toàn cầu đã đầu tư khoảng 100 tỷ USD vào các giải pháp hạ tầng blockchain, trong đó 24% cho thanh toán, 21% cho dịch vụ lưu ký số và 27% cho hạ tầng tổ chức giao dịch. Tại Việt Nam, làn sóng này cũng đang lan tỏa mạnh mẽ khi nhiều ngân hàng bắt đầu thử nghiệm ứng dụng blockchain, mở đầu giai đoạn chuyển đổi sâu hơn trong ngành tài chính - ngân hàng.
Nghiên cứu của Ripple, CB Insights và Trung tâm Công nghệ Blockchain Vương quốc Anh cho thấy, trong giai đoạn 2020 – 2024, hơn 100 tỷ USD đã được các ngân hàng và định chế tài chính truyền thống rót vào doanh nghiệp blockchain. Số liệu này thể hiện sự chuyển dịch nhận thức mạnh mẽ, từ công nghệ thử nghiệm, blockchain đã trở thành hạ tầng chiến lược của tài chính hiện đại. Các ngân hàng lớn như Goldman Sachs, Citigroup hay JPMorgan cũng gia nhập xu thế này, đưa blockchain trở thành hạ tầng cốt lõi trong quá trình nâng cấp hệ thống tài chính, thay vì chỉ là công cụ hỗ trợ đổi mới.
Tại Việt Nam, với 85% giao dịch ngân hàng đã được số hóa và hơn 17 triệu người đang sở hữu tài sản mã hóa, nền tài chính đang đứng trước cơ hội tăng trưởng mạnh mẽ. Cùng với đó, dòng vốn tài sản mã hóa đổ vào Việt Nam giai đoạn 2024 - 2025 đã vượt 220 tỷ USD (theo Chainalysis), đưa Việt Nam vào nhóm ba quốc gia phát triển nhanh nhất khu vực châu Á - Thái Bình Dương về ứng dụng tài sản mã hóa.
Nắm bắt xu hướng, tiềm năng ứng dụng blockchain trong lĩnh vực tài chính - ngân hàng trên thế giới, một số ngân hàng lớn tại Việt Nam đã bắt đầu gia nhập “cuộc chơi”. Điển hình, Ngân hàng TMCP Kỹ thương Việt Nam (Techcombank) không chỉ đầu tư vào hạ tầng công nghệ mà còn tập trung phát triển năng lực cho đội ngũ nhân sự. Khóa đào tạo “Ứng dụng Blockchain và Tài sản số trong ngành tài chính - ngân hàng” dành cho cán bộ, chuyên viên Techcombank là một trong những hoạt động thiết thực, cụ thể cho thấy quyết tâm đẩy mạnh ứng dụng blockchain trong hệ thống ngân hàng này.
Khoá học được Techcombank phối hợp Viện Công nghệ Blockchain và Trí tuệ Nhân tạo ABAII - đơn vị trực thuộc Hiệp hội Blockchain và Tài sản số Việt Nam (VBA) tổ chức ngày 24/10/2025 tại Hà Nội, quy tụ các chuyên gia uy tín trong ngành blockchain và tài sản số Việt Nam.
Bà Hoàng Thị Thu Hiền, Cố vấn Phát triển năng lực Khối Khách hàng Doanh nghiệp và Định chế tài chính, Ngân hàng Techcombank khẳng định khóa học là cơ hội để CBNV Techcombank cập nhật kiến thức và mở rộng góc nhìn về tương lai tài chính số.
Phát biểu khai mạc, bà Hoàng Thị Thu Hiền, Cố vấn Phát triển năng lực Khối Khách hàng Doanh nghiệp và Định chế tài chính, Ngân hàng Techcombank, chia sẻ: “Techcombank luôn khuyến khích đội ngũ chủ động học hỏi và sẵn sàng đón nhận làn sóng công nghệ mới. Khóa học hôm nay không chỉ là cơ hội cập nhật kiến thức, mà còn là dịp để kết nối, trao đổi và mở rộng góc nhìn về tương lai tài chính số.”
Blockchain - cấu trúc vận hành mới trong chuyển đổi tài chính toàn cầu
Các chuyên gia cho rằng, Blockchain đang định hình lại cấu trúc của ngành tài chính toàn cầu. Công nghệ này không chỉ ghi nhận giao dịch, mà còn giúp ngân hàng đối soát, kiểm toán và xác minh theo thời gian thực. Khi dữ liệu và giá trị được lưu trữ trên cùng một sổ cái, niềm tin không còn phụ thuộc vào bên thứ ba mà được bảo đảm bằng cơ chế minh bạch của hệ thống. Các mô hình tokenized deposits do HSBC và JPMorgan triển khai đã cho phép chuyển tiền xuyên biên giới gần như tức thì, đồng thời kiểm soát thanh khoản tự động. Đây là minh chứng rõ nét cho khả năng vận hành tài chính 24/7. Theo Coin Metrics, riêng trong năm 2024, stablecoin ghi nhận tổng giá trị giao dịch hơn 26.000 tỷ USD với gần 6 tỷ giao dịch, tăng 57% so với năm trước đó.
Trong bức tranh ngân hàng số, hiệu quả hoạt động không còn được đo bằng quy mô chi nhánh hay tổng tài sản, mà bằng hiệu suất, đặc biệt là lợi nhuận trên mỗi nhân viên. Dẫn ví dụ, ông Phan Đức Trung, Chủ tịch VBA, Viện trưởng Viện ABAII cho biết, Ngân hàng số WeBank chỉ với khoảng 2.000 nhân sự, ngân hàng này đã đạt 1,27 triệu USD lợi nhuận trên mỗi nhân viên mỗi năm, trong khi ICBC, ngân hàng lớn nhất Trung Quốc với hơn 400.000 nhân viên, chỉ đạt 115.000 USD/người/năm. Sự chênh lệch này phản ánh khác biệt trong mô hình vận hành: công nghệ blockchain giúp WeBank tự động hóa hầu hết quy trình, từ phê duyệt khoản vay doanh nghiệp chỉ trong 15 phút đến xử lý hồ sơ cá nhân trong 5 giây, với tốc độ giao dịch đạt 200.000 giao dịch mỗi giây.
Ông Phan Đức Trung, Chủ tịch Hiệp hội Blockchain và Tài sản số Việt Nam khẳng định blockchain chính là cấu trúc vận hành mới trong ngành tài chính - ngân hàng.
Từ thực tiễn đó, ông Phan Đức Trung cho rằng, blockchain không chỉ là công cụ hỗ trợ, mà là cấu trúc vận hành mới của ngành ngân hàng, nơi hiệu suất và minh bạch trở thành hai trụ cột chính. Khi ngân hàng Việt Nam hướng đến mục tiêu ứng dụng blockchain vào hệ sinh thái tài chính số, việc đầu tư vào công nghệ cần song hành cùng đào tạo nhân lực, quản trị dữ liệu và đo lường hiệu quả bằng các chỉ số mới, thay vì dựa vào quy mô truyền thống.
Xây dựng và thúc đẩy hệ thống tài chính - ngân hàng an toàn, bền vững
Khoá học của Viện ABAII và Techcombank còn cung cấp cho học viên góc nhìn pháp lý trong lĩnh vực tài sản số trên thế giới và tại Việt Nam. Bà Nguyễn Vân Hiền, Phó Chủ tịch VBA cho biết, Liên minh châu Âu hay các quốc gia châu Á như Hồng Kông, Singapore, Thái Lan… đều đưa ra các quy định mới nhằm tạo hành lang thử nghiệm cho tài chính phi tập trung và tài sản mã hóa. Tại Hồng Kông, Đạo luật Stablecoin ban hành từ tháng 8/2025 yêu cầu các tổ chức phát hành phải dự trữ 100% tài sản bằng tiền pháp định và thực hiện kiểm toán định kỳ, trong khi Liên minh châu Âu triển khai khung MiCA nhằm quản lý thống nhất tài sản mã hóa trên toàn khối.
Bà Nguyễn Vân Hiền, Phó Chủ tịch Hiệp hội Blockchain và Tài sản số Việt Nam giới thiệu về góc nhìn pháp lý trong lĩnh vực tài sản mã hóa.
Tại Việt Nam, Chiến lược Blockchain Quốc gia, Luật Công nghiệp Công nghệ số hay Nghị quyết 05/2025/NQ-CP về thí điểm sàn giao dịch tài sản mã hóa trong 5 năm được đánh giá là nền tảng pháp lý quan trọng để hình thành thị trường tài chính số minh bạch, có kiểm soát. Bà Hiền cho rằng, khung pháp lý tại Việt Nam không chỉ hướng đến bảo vệ nhà đầu tư mà còn là đòn bẩy để các ngân hàng mạnh dạn ứng dụng công nghệ mới trong quản trị và cung cấp dịch vụ tài chính.
Dưới góc độ an toàn hệ thống, ông Trần Huyền Dinh, Chủ nhiệm Ủy ban Ứng dụng Fintech VBA nhấn mạnh đến yếu tố kỹ thuật và bảo mật. Dẫn chứng hàng loạt vụ tấn công hợp đồng thông minh và gian lận trực tuyến gây thiệt hại hàng trăm triệu USD trên toàn cầu như Ronin Network, Wormhole Bridge hay Poly Network, ông Dinh khẳng định tầm quan trọng của hệ thống giám sát tự động.
Ông Trần Huyền Dinh, Chủ nhiệm Ủy ban Ứng dụng Fintech, Hiệp hội Blockchain và Tài sản số Việt Nam giới thiệu về các hình thức lừa đảo tài sản mã hóa
“Hiện nay, các ngân hàng đã bắt đầu ứng dụng AI và dữ liệu lớn để phân tích hàng triệu giao dịch mỗi ngày, phát hiện sớm hành vi rửa tiền, thao túng và gian lận. Công nghệ không loại bỏ rủi ro, nhưng cho phép nhận diện sớm hơn và phản ứng nhanh hơn – yếu tố cốt lõi bảo vệ tính an toàn của dòng tiền trong kỷ nguyên số”, ông Dinh nói.
Để làm rõ cách blockchain vận hành trong hệ thống ngân hàng số, ông Nghiêm Minh Hoàng, Chuyên gia Ứng dụng Fintech VBA, Chuyên gia Cao cấp Chiến lược Công ty 1Matrix, phân tích mối liên hệ giữa dữ liệu, quyền riêng tư và dòng giá trị trong ngân hàng số.
Ông Nghiêm Minh Hoàng, Chuyên gia Ứng dụng Fintech, VBA phân tích mối quan hệ giữa dữ liệu, quyền riêng tư và dòng giá trị trong ngân hàng số.
Theo ông, trong hệ thống tài chính ngân hàng hiện đại, ba lớp: dữ liệu – bảo mật – giá trị được kết nối chặt chẽ, giúp giao dịch tự đối soát và tự kiểm toán. Khi các lớp này vận hành đồng bộ, ngân hàng có thể phát hiện sai lệch sổ sách chỉ trong vài giây thay vì vài ngày như trước. Blockchain cũng cho phép thiết lập cơ chế kiểm soát rủi ro tự động, giảm đáng kể chi phí vận hành và nâng cao khả năng tuân thủ toàn hệ thống. Ông Hoàng dẫn ví dụ về việc Trung Quốc thử nghiệm đồng nhân dân tệ số (e-CNY), đã ghi nhận hơn 7 nghìn tỷ nhân dân tệ giao dịch, minh chứng cho khả năng kiểm toán và xử lý tức thời của một hệ thống tài chính dựa trên blockchain có giám sát.
Với sự dẫn dắt của các chuyên gia hàng đầu, kết thúc khoá học, các học viên của Ngân hàng Techcombank không chỉ nắm được nền tảng công nghệ blockchain và tài sản số mà còn hiểu rõ cách áp dụng vào thực tiễn ngân hàng. Sau khóa học, học viên có thể nhận diện rủi ro, tuân thủ quy định KYC/AML, triển khai các mô hình thanh toán, định danh và lưu ký tài sản mã hóa một cách an toàn và hiệu quả, hướng đến việc xây dựng và thúc đẩy nền kinh tế số an toàn và bền vững.